گان جراحی 38گرمی

توضیحات

گان جراحی دندانپزشکی، یک منسوج جاذب و استریل است که به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین ملزومات مصرفی در مطب‌ها و کلینیک‌های دندانپزشکی کاربرد دارد. این محصول از جنس پنبه یا سلولز خالص بوده و وظایف متعددی از کنترل خونریزی و جذب مایعات گرفته تا محافظت از لخته و ایزوله کردن ناحیه جراحی را بر عهده دارد.

🧬 معرفی و تعریف تخصصی

گان دندانپزشکی یا دنتال گاز (Dental Gauze) قطعهای بافته‌شده (Woven) یا تافته (Non-Woven) از الیاف سلولزی یا پنبه‌ای است. ویژگی اصلی آن تخلخل بالا، قدرت جذب زیاد و قابلیت استریلیزاسیون است.

این محصول در دو دسته کلی جای می‌گیرد:

1. گان معمولی (Non-Hemostatic): برای جذب بزاق، خشک کردن سطح و محافظت عمومی.

2. گان هموستاتیک (Hemostatic Gauze): نوع پیشرفته‌تر که حاوی موادی مانند سلولز اکسید شده بوده و به کنترل سریع خونریزی کمک می‌کند.

✨ ویژگی‌های فنی و یونیک

🧠 انواع گان جراحی در دندانپزشکی

به طور خاص در دندانپزشکی، دو تکنولوژی غالب در این حوزه وجود دارد که درک تفاوت آن‌ها ضروری است:

1. گان پنبه‌ای معمولی (Plain Gauze / Cotton Roll)

این نوع که گاهی به اشتباه “رول پنبه‌ای” نامیده می‌شود، از الیاف پنبه بافته شده ساخته می‌شود.

• کاربرد: جذب بزاق، خشک کردن حفره دهان، ایزوله کردن دندان.

• عیب: در تماس با خون، لخته به بافت آن می‌چسبد و هنگام تعویض، لخته اصلی کنده می‌شود (Dry Socket).

2. گان هموستاتیک سلولز اکسید شده (Oxidized Regenerated Cellulose – ORC)

این نوع پیشرفته‌تر (مانند برندهای Surgicel یا SafeGauze) است.

• مکانیسم: هنگامی که با خون تماس پیدا می‌کند، متورم شده و به یک توده ژله‌مانند قهوه‌ای یا قرمز تبدیل می‌شود.

• مزیت یونیک: این ژل به دیواره‌های حفره می‌چسبد، ترمبوز را تسریع می‌کند و در نهایت در بدن جذب (Resorbable) می‌شود و نیاز به کشیدن ندارد.

🔧 نحوه استفاده (Protocol)

روش استفاده بستگی به نوع جراحی و هدف استفاده متفاوت است:

مورد اول: پانسمان و فشار پس از کشیدن دندان (برای کنترل خونریزی)

1. انتخاب سایز:

   • برای کشیدن یک دندان تکی: یک تکه گان ۲×۲ را تأ کرده (Folded) تا به ابعاد حفره برسد.

   • برای جراحی لثه یا چند دندان: از گان بزرگتر یا رول مخصوص استفاده کنید.

2. مرطوب کردن (اختیاری): گاهی گان را کمی با سرم نمکی مرطوب می‌کنند تا به لخته نچسبد (Anti-stick property).

3. قرارگیری (Insertion):

   • گان را مستقیماً داخل حفره سوکت (Socket) قرار دهید، نه فقط روی آن.

   • هدف این است که فشار به دیواره‌های استخوانی وارد شود.

4. فشار (Packing):

   • از بیمار بخواهید محکم گاز را فشار دهد (Bite down).

   • فشار باید حداقل ۱۵ تا ۳۰ دقیقه ادامه یابد تا هموستاز کامل شود.

مورد دوم: استفاده به عنوان بسته‌بندی جراحی (Surgical Pack)

در اعمالی مانند افیزیوتومی (Flap surgery) یا پیوند لثه:

• گان استریل را به شکل نواری بلند درآورده و در فضای بین گونه و لثه (Vestibule) قرار می‌دهند تا بزاق و خون اضافی جذب شود و ناحیه جراحی ایزوله بماند.

مورد سوم: استفاده از گان هموستاتیک قابل جذب (Resorbable)

برای موارد خاص مانند بیماران دارای اختلال انعقادی یا خونریزی شدید:

1. گان سلولز اکسید شده را به اندازه مورد نیاز (حداقل مقدار ممکن) قیچی کنید.

2. آن را خشک (Dry) و بدون افزودن هیچ داروی دیگری داخل حفره قرار دهید.

3. روی آن را با سوتور (بخیه) بپوشانید یا یک گان معمولی روی آن بگذارید تا فشار دهد.

4. توجه: بر خلاف گان معمولی، این گان را نکشید، بلکه اجازه دهید در محل باقی بماند تا جذب شود.

⚠️ نکات بالینی مهم (هشدارها و ملاحظات)

1. خطر Dry Socket (آلوئولیت)

بر اساس مطالعات، استفاده از گان هموستاتیک (مانند Surgicel) اگر به میزان زیاد یا در حفره‌های عفونی استفاده شود، می‌تواند با افزایش ۴ برابری خطر Dry Socket همراه باشد.

نتیجه: گان هموستاتیک صرفاً برای کنترل خونریزی است و پس از بند آمدن خونریزی، باید اضافات آن خارج شود مگر اینکه جاذب باشد.

2. چسبندگی (Adhesion)

گان معمولی اگر خشک شود، به لخته خون می‌چسبد. هنگام خارج کردن گان، مراقب باشید لخته اصلی کنده نشود. اگر گان چسبیده بود، قبل از کشیدن، آن را با آب مقطر یا نرمال سالین مرطوب کنید تا جدا شود.

3. منع مصرف (Contraindications)

• گان سلولز اکسید شده را نباید روی سطوح استخوانی با خونرسانی ضعیف گذاشت، چون اسیدیته آن باعث اختلال در ترمیم استخوان می‌شود.

• برای زخم‌های سطحی (اپیتلیال) از گان هموستاتیک استفاده نکنید؛ زیرا فرآیند اپیتلیالیزاسیون را کند می‌کند.

4. نحوه تعویض (Changing)

در ۲۴ ساعت اول پس از جراحی، مگر در موارد خونریزی شدید، گان را تعویض نکنید. در صورت نیاز به تعویض، این کار را به آرامی و با حرکت چرخشی (Twisting) انجام دهید تا از کشیده شدن لخته جلوگیری شود.